تله نقص و شرم و احساس بی ارزشی و رابطه آن با اضطراب، کمال گرایی و انتقاد ناپذیری

تله نقص و شرم ، مشاوره آنلاین اکسپرت

تله نقص و شرم و احساس بی ارزشی و رابطه آن با اضطراب، کمال گرایی و انتقاد ناپذیری

تصور کنید شخصی یک خانه ی تر و تمیز شیک و زیبا دارد که مهمانها به آن رفت و آمد می کنند و بابت زیبایی و سلیقه ی صاحب خانه به او افرین می گویند.

اما صاحب خانه می داند در این خانه زیبا یک پستوی بوگندوی کثیف دارد که از دید همه مخفی کرده و اگر آنها از وجود آن مطلع شوند همه عزت و احترام و ابروی خودش را از دست می دهد.

بنابراین صاحب خانه از ترس رسوایی گارد گرفته و مقابل آن پستو ایستاده تا مبادا کسی بفهمد ان داخل چه خبر است!

فردی که در تله ی نقص و شرم گرفتار شده علی رغم همه موفقیتهایی که ممکن است در زندگی تحصیلی، شغلی یا خانوادگی خود داشته باشد، همیشه در هراس است که کسی بفهمد چیزی ان درون در عمق وجودش لنگ می زند چیزی سر جایش نیست، یک جور نقص، یک جور عیب، یک جور بی ارزشی. این فرد ممکن است به انواع شیوه ها تلاش کند که نه خودش و نه دیگران با ان پستوی بدبو روبرو نشوند!

مثلا دیگران را با آن اتاقهای تزئین شده شیک سرگرم کند، تلاش بیش از حدی نشان دهد که خوب و عالی و فوق العاده به نظر برسد، ممکن است به هر کس که اشارتی به آن پستو کند تیر خشمم را پرتاب کند! و خلاصه در این راه ممکن است متحمل سختی و هدر رفت انرژی زیادی شود!

حالا تصور کنید کل آن پستو یک خیال خام خام باشد! اصلا پستوی بوگندویی در کار نباشد! صرفا یک توهم باشد!

بسیاری اوقات آن تابویی که فرد دارای تله نقص و شرم از عیوب و کاستی های خودش دارد غیر واقعی است!

لااقل آنقدر ها که او فکر می کند بزرگ نیست و حاصل بینش و باور غلط اوست!

بالاخره هر یک از ما ادمها نقص ها و کاستی هایی داریم ،کمبودهایی داریم، در همه چیز ایده ال نیستیم ، کامل و بی عیب و نقص نیستیم. برای یک فرد معمولی این کاستی ها طبیعی و پذیرفتنی است. اما

برای فردی که در تله نقص و شرم گرفتار شده این کاستی های کوچک یک فاجعه ی بزرگ است که باید از دید همه مخفی بماند. اشکار شدنش به معنای نابودی کل ارزش فرد است.

بنابراین فرد دارای تله نقص و شرم مثل کسی است که به اشتباه فکر می کند بخشی از وجودش گندیده پس تلاش می کند روی ان را حسابی بپوشاند تا کسی متوجه آن نشود. گارد می گیرد جلوی آن می ایستد تا کسی نفهمد که چنین بخش گندیده ای هست! بنابراین همیشه در اضطراب و هراس است.

اضطراب از رسوا شدن، اضطراب از مواجهه با حس عمیق بی ارزشی که تلاش کند خود و دیگران با آن روبرو نشوند! اضطراب از انجام دادن ناقص کارها ،اضطراب از مورد انتقاد واقع شدن! …  اما اضطرابی که از افشا شدن دارد بیشتر خرابکاری می کند تا خود آن عیب!!

برای فردی که در این تله نقص و شرم است یک عیب ساده مساوی است با بی ارزشی! بنابراین این فرد به شدت نسبت به انتقاد حساس است. هر انتقاد ساده به او پیام می دهد که تو بی ارزشی! پس او خشمگین می شود.

چنین فردی کمال گرا می شود و همه تلاشش را می کند که هیچ عیب و نقصی از خودش نشان ندهد.

همه تلاشش را می کند که در نظر همه عالی و بی عیب و نقص باشد. اما انتظار او غیر واقع بینانه است!

انتظار بی نقص بودن نشدنی و غیرمنطقی است بنابراین او در خواسته ی خود برای بی نقص بودن همیشه شکست می خورد و با هر شکست دوباره با تله ی بی ارزشی خودش روبرو می شود.

به این ترتیب بیش از پیش به او ثابت می شود که ارزشمند نیست و ناقص و دارای عیب است.

آری، اینگونه  فرد در یک حلقه ی معیوب که با باور اشتباه خود شکل داده گیر می کند. مرتب در تلاش برای بی نقصی شکست می خورد و هر بار بیشتر به ناقص و بی ارزش بودن خود پی می برد! بنابراین فرد گرفتار شده در تله نقص و شرم با کمال گرایی و تلاش برای بی نقص جلوه دادن خود بیش از پیش تله ی خود را زنده نگه می دارد و به آن دامن می زند!

شاید بتوان گفت یکی از مهمترین نکاتی که فرد باید بداند و با آن باور غلط خود را اصلاح کند این است که داشتن عیب مساوی با بی ارزشی نیست.

او می تواند مثل هر انسان دیگری کاستی ها و عیوب خود را داشته باشد، توسط برخی ادمها پس زده شود، توسط برخی دوست داشته نشود، توسط برخی مورد انتقاد قرار گیرد اما کماکان ارزشمند باشد.

وقتی فرد منطقا به این بینش رسید وقت آن است که در عمل هم بینش جدید را به کار ببندد. یکی از راهکارهای عملی این است که الگو شکنی کند.

اجازه دهد برخی کارها را کامل انجام ندهد، اجازه دهد یک نفر از او انتقاد کند، اجازه دهد یک نفر کاستی ها و ضعفهای او را ببیند و بعد از خود بپرسد آیا دنیا به اخر رسید؟! آیا من بی ارزش شدم؟! ایا کل اعتبارم را از دست دادم؟! آیا هیچ و پوچ شدم؟!

آن وقت خواهد دید که دنیا همچین هم به اخر نرسید! و او می تواند علیرغم افشا شدن عیبش، علیرغم مورد انتقاد واقع شدن، علیرغم کامل نبودن یک رابطه ی خوب با دیگران تشکیل دهد و عزت و احترام و اعتبارش حفظ شود.

تله نقص و شرم و احساس بی ارزشی موضوع عمیقی است که در اینجا مختصری به آن پرداختیم. در مقالات بعدی به چگونگی پیدایش آن و راههای رفع آن می پردازیم.

اکنون وقت شماست که نظر و تجربه ی خود را با ما به اشتراک بگذارید.

لطفا در قسمت دیدگاه ها تجربه ی خود را با ما به اشتراک بگذارید؟ آیا شما هم تمایل به بی نقص بودن دارید؟ ایا از افشا شدن کاستی های خود می ترسید؟ ایا از انتقاد خشمگین می شوید؟ آیا راهکارهای فوق را امتحان کرده اید؟

اگر فکر می کنید شما هم در این تله نقص و شرم هستید می توانید از مشاورین ما برای این مورد استفاده کنید.

نویسنده : مرضیه فاطمی

سامانه مشاوره آنلاین HiExpert

مدیر کل

نوشته‌های مرتبط

قوانین ارسال دیدگاه

  • تنها دیدگاه مراجعینی که با مشاور مربوطه مشاوره داشته اند تایید می شود.
  • پیشنهاد می شود برای درج دیدگاه از تکمیل سازی جملاتی مانند زیر استفاده کنید:
  • مشاوره به من کمک کرد که ...
  • پیش از مشاوره فکر می کردم ... اما بعد از مشاوره ...
  • پیش از مشاوره احساس می کردم ... اما بعد از مشاوره ...
  • می توانید برای درج دیدگاه حوزه سوال خود را هم بنویسید تا کاربران بعدی بدانند برای این حوزه مشاوره مربوطه می تواند به انها کمک کند یا نه.
دیدگاه‌ها

*
*